﻿<?xml version="1.0"?>
<?xml-stylesheet type="text/css" href="https://dh.aks.ac.kr/Edu/wiki/skins/common/feed.css?303"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ko">
		<id>https://dh.aks.ac.kr/Edu/wiki/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E8%AA%A0%E5%B9%BE%E5%BE%B7%E7%AC%AC%E4%B8%89</id>
		<title>誠幾德第三 - 편집 역사</title>
		<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://dh.aks.ac.kr/Edu/wiki/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E8%AA%A0%E5%B9%BE%E5%BE%B7%E7%AC%AC%E4%B8%89"/>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://dh.aks.ac.kr/Edu/wiki/index.php?title=%E8%AA%A0%E5%B9%BE%E5%BE%B7%E7%AC%AC%E4%B8%89&amp;action=history"/>
		<updated>2026-05-01T12:54:39Z</updated>
		<subtitle>이 문서의 편집 역사</subtitle>
		<generator>MediaWiki 1.23.13</generator>

	<entry>
		<id>https://dh.aks.ac.kr/Edu/wiki/index.php?title=%E8%AA%A0%E5%B9%BE%E5%BE%B7%E7%AC%AC%E4%B8%89&amp;diff=87142&amp;oldid=prev</id>
		<title>2019년 4월 16일 (화) 13:12에 대한 Cdefgh의 편집</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://dh.aks.ac.kr/Edu/wiki/index.php?title=%E8%AA%A0%E5%B9%BE%E5%BE%B7%E7%AC%AC%E4%B8%89&amp;diff=87142&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2019-04-16T13:12:05Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;tr style='vertical-align: top;'&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;← 이전 판&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;2019년 4월 16일 (화) 13:12 판&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;22번째 줄:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;22번째 줄:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:'''性焉、安焉之謂聖.'''&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:'''性焉、安焉之謂聖.'''&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:본성대로 하고 편안히 여기는 것을 일러 聖이라 한다. &amp;lt;ref&amp;gt; 『주자어류』 「性焉安焉之謂聖」，是就聖人性分上說。(性分=본성)&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:본성대로 하고 편안히 여기는 것을 일러 聖이라 한다. &amp;lt;ref&amp;gt; 『주자어류』 「性焉安焉之謂聖」，是就聖人性分上說。(性分=본성)&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;::性者，獨得於天；安者，本全於己；聖者，大而化之之稱. 此不待學問勉強，而誠無不立，幾無不明，德無不備者也.&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;〉&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;::性者，獨得於天；安者，本全於己；聖者，大而化之之稱. 此不待學問勉強，而誠無不立，幾無不明，德無不備者也.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;::본성대로 한다는 것은 혼자만 (온전하게) 하늘에서 얻었기 때문이다.&amp;lt;ref&amp;gt; 『주자어류』 問：「『性者獨得於天』，如何言『獨得？』」曰：「此言聖人合下清明完具，無所虧失。此是聖人所獨得者，此對了『復』字說。復者，已失而反其初，便與聖人獨得處不同。『安』字對了『執』字說。執是執持，安是自然。大率周子之言，稱等得輕重極是合宜。」 (合下=당초)&amp;lt;/ref&amp;gt; 편안히 여긴다는 것은 본래 자기에게서 온전하기 때문이다. 聖이라는 것은 위대하면서 변화함을 일컫는 것이다.&amp;lt;ref&amp;gt; 『맹자집주』 「진심하」 25장 大而化之之謂聖 주석: 大而能化，使其大者泯然無復可見之跡，則不思不勉、從容中道，而非人力之所能為矣。&amp;lt;/ref&amp;gt; 이런 사람은 학문하고 억지로 애쓰지 않아도 誠이 세워지지 않음이 없고, 기미가 밝지 않음이 없고, 덕이 갖추어지지 않음이 없는 것이다. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;::본성대로 한다는 것은 혼자만 (온전하게) 하늘에서 얻었기 때문이다.&amp;lt;ref&amp;gt; 『주자어류』 問：「『性者獨得於天』，如何言『獨得？』」曰：「此言聖人合下清明完具，無所虧失。此是聖人所獨得者，此對了『復』字說。復者，已失而反其初，便與聖人獨得處不同。『安』字對了『執』字說。執是執持，安是自然。大率周子之言，稱等得輕重極是合宜。」 (合下=당초)&amp;lt;/ref&amp;gt; 편안히 여긴다는 것은 본래 자기에게서 온전하기 때문이다. 聖이라는 것은 위대하면서 변화함을 일컫는 것이다.&amp;lt;ref&amp;gt; 『맹자집주』 「진심하」 25장 大而化之之謂聖 주석: 大而能化，使其大者泯然無復可見之跡，則不思不勉、從容中道，而非人力之所能為矣。&amp;lt;/ref&amp;gt; 이런 사람은 학문하고 억지로 애쓰지 않아도 誠이 세워지지 않음이 없고, 기미가 밝지 않음이 없고, 덕이 갖추어지지 않음이 없는 것이다. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;39번째 줄:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;39번째 줄:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==주석==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==주석==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;::발함이 미묘하여 볼 수 없고, 채움이 두루 미쳐서 다할 수 없는 것은 성인의 묘용이니 알 수 없는 것이다.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Cdefgh</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://dh.aks.ac.kr/Edu/wiki/index.php?title=%E8%AA%A0%E5%B9%BE%E5%BE%B7%E7%AC%AC%E4%B8%89&amp;diff=87138&amp;oldid=prev</id>
		<title>Cdefgh: 새 문서: =誠幾德&lt;ref&gt;『주자어류』 通書「誠無為」章，說聖、賢、神三種人。恐有記誤。역주) 『맹자집주』 「진심하」 25장의 사람에 대한 등급...</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://dh.aks.ac.kr/Edu/wiki/index.php?title=%E8%AA%A0%E5%B9%BE%E5%BE%B7%E7%AC%AC%E4%B8%89&amp;diff=87138&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2019-04-16T13:07:32Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;새 문서: =誠幾德&amp;lt;ref&amp;gt;『주자어류』 通書「誠無為」章，說聖、賢、神三種人。恐有記誤。역주) 『맹자집주』 「진심하」 25장의 사람에 대한 등급...&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;새 문서&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;=誠幾德&amp;lt;ref&amp;gt;『주자어류』 通書「誠無為」章，說聖、賢、神三種人。恐有記誤。역주) 『맹자집주』 「진심하」 25장의 사람에 대한 등급 논의와 그에 대한 주자의 주석으로 미루어 볼 때 神人을 설명했다고 보기는 힘들 것 같다.&amp;lt;/ref&amp;gt;第三=&lt;br /&gt;
주돈이의 [[통서]] 제3장 원문 및 朱注이다.&lt;br /&gt;
----&lt;br /&gt;
:'''誠，無為.'''&lt;br /&gt;
:誠은 작위하는 것이 없다.&amp;lt;ref&amp;gt; 『주자어류』 誠，實理也；無為，猶「寂然不動」也。實理該貫動靜，而其本體則無為也。&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
::實理自然，何為之有! 即「太極」也.&lt;br /&gt;
::실리가 저절로 그러한 것인데, 무슨 작위함이 있겠는가! 곧 ‘태극’이다.&lt;br /&gt;
&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
:'''幾，善惡.'''&lt;br /&gt;
:기미는 선도 될 수 있고 악도 될 수 있다. (선악으로 나뉘는 기점이다.)&amp;lt;ref&amp;gt; 『주자어류』 幾，便是動了，或向善，或向惡。&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
::幾者, 動之微, 善惡之所由分也. 蓋動於人心之微, 則天理固當發見, 而人欲亦已萌乎其間矣. 此陰陽之象也.&lt;br /&gt;
::기미는 動의 은미함이니, 선악이 (이것으로) 말미암아 나뉘는 것이다.&amp;lt;ref&amp;gt; 『주자어류』 「幾者，動之微」，動則有為，而善惡形矣。「誠無為」，則善而已。動而有為，則有善有惡。&amp;lt;/ref&amp;gt; 대개 사람의 마음에서 動하는 기미에는 천리가 본디 마땅히 발현하지만, 인욕 역시 이미 그 사이에서 싹튼다. 이것이 음양의 형상이다. &amp;lt;ref&amp;gt; 『주자어류』 或以善惡為男女之分，或以為陰陽之事。凡此兩件相對說者，無非陰陽之理。分陰陽而言之，或說善惡，或說男女，看他如何使。故善惡可以言陰陽，亦可以言男女。혹자는 선악을 남녀의 구분으로 여기기도 하고, 혹자는 선악을 음양의 일로 여기기도 한다. 무릇 이 두 가지의 상대되는 말은 음양의 이치가 아닌 것이 없다. 음양을 나누어 말해보건대, 혹 선악을 말하고 혹 남녀를 말하는 것은 그것이 어떻게 사용되는지를 본 것이다. 그러므로 선악은 음양으로 말할 수도 있고, 또한 남녀로 말할 수도 있다. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
:'''德：愛曰仁，宜曰義，理曰禮，通曰智，守曰信.'''&lt;br /&gt;
:덕에는 다음과 같은 것이 있다. 아끼는 것이 仁이고, 마땅하게 하는 것이 義이고, 질서 있게 하는 것이 禮이고, 통달한 것이 智이고, 지키는 것이 信이다.&amp;lt;ref&amp;gt; 『주자어류』 「德：愛曰仁」至「守曰信」。德者，人之得於身者也。愛、宜、理、通、守者，德之用；仁、義、禮、智、信者，德之體。理，謂有條理；通，謂通達；守，謂確實。此三句就人身而言。誠，性也；幾，情也；德，兼性情而言也。&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
::道之得於心者，謂之德，其別有是五者之用，而因以名其體焉，即五行之性也.&lt;br /&gt;
::도가 마음에 얻어진 것을 일러 덕이라고 하는데, 덕에 이러한 다섯 가지의 用이 따로 있어서 (그 用에) 인하여 그 體에 이름붙인 것이니, 곧 오행의 性이다. &lt;br /&gt;
&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
:'''性焉、安焉之謂聖.'''&lt;br /&gt;
:본성대로 하고 편안히 여기는 것을 일러 聖이라 한다. &amp;lt;ref&amp;gt; 『주자어류』 「性焉安焉之謂聖」，是就聖人性分上說。(性分=본성)&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
::性者，獨得於天；安者，本全於己；聖者，大而化之之稱. 此不待學問勉強，而誠無不立，幾無不明，德無不備者也.〉&lt;br /&gt;
::본성대로 한다는 것은 혼자만 (온전하게) 하늘에서 얻었기 때문이다.&amp;lt;ref&amp;gt; 『주자어류』 問：「『性者獨得於天』，如何言『獨得？』」曰：「此言聖人合下清明完具，無所虧失。此是聖人所獨得者，此對了『復』字說。復者，已失而反其初，便與聖人獨得處不同。『安』字對了『執』字說。執是執持，安是自然。大率周子之言，稱等得輕重極是合宜。」 (合下=당초)&amp;lt;/ref&amp;gt; 편안히 여긴다는 것은 본래 자기에게서 온전하기 때문이다. 聖이라는 것은 위대하면서 변화함을 일컫는 것이다.&amp;lt;ref&amp;gt; 『맹자집주』 「진심하」 25장 大而化之之謂聖 주석: 大而能化，使其大者泯然無復可見之跡，則不思不勉、從容中道，而非人力之所能為矣。&amp;lt;/ref&amp;gt; 이런 사람은 학문하고 억지로 애쓰지 않아도 誠이 세워지지 않음이 없고, 기미가 밝지 않음이 없고, 덕이 갖추어지지 않음이 없는 것이다. &lt;br /&gt;
&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
:'''復焉、執焉之謂賢.'''&lt;br /&gt;
:본성을 회복하고 잡아 지키는 것을 일러 賢이라 한다.&lt;br /&gt;
::復者，反而至之；執者，保而持之；賢者，才德過人之稱. 此思誠研幾以成其德，而有以守之者也.&lt;br /&gt;
::復이라는 것은 돌아가서 이르는 것이다. 執이라는 것은 보존하고 지키는 것이다. 賢은 재주와 덕이 남보다 뛰어난 것의 명칭이다. 이런 사람은 誠을 생각하고 기미를 연구하여 그 덕을 이루어 그것을 지킬 수 있는 것이다. &lt;br /&gt;
&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
:'''發微不可見，充周不可窮之謂神.'''&lt;br /&gt;
:발함이 은미하여 볼 수 없고, 채움이 두루 미쳐서 다할 수 없는 것을 일러 神이라 한다.&amp;lt;ref&amp;gt; 『주자어류』 如「性焉、安焉」、「執焉、復焉」，皆是人如此。「微不可見，周不可窮」，卻是理如此。神只是聖之事，非聖外又有一箇神，別是箇地位也。// 神即聖人之德，妙而不可測者，非聖人之上復有所謂神也。&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
::發之微妙而不可見，充之周遍而不可窮，則聖人之妙用而不可知者也.&lt;br /&gt;
::발함이 미묘하여 볼 수 없고, 채움이 두루 미쳐서 다할 수 없는 것은 성인의 묘용이니 알 수 없는 것이다. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==주석==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
::발함이 미묘하여 볼 수 없고, 채움이 두루 미쳐서 다할 수 없는 것은 성인의 묘용이니 알 수 없는 것이다.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Cdefgh</name></author>	</entry>

	</feed>