<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ko">
	<id>http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80%3A%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4%28%ED%95%98%29%3A%EC%A2%85%EC%9D%B4%3A%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95</id>
	<title>이운지:서재의 고상한 벗들(하):종이:종이 두드리는 법 - 편집 역사</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80%3A%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4%28%ED%95%98%29%3A%EC%A2%85%EC%9D%B4%3A%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-21T20:50:10Z</updated>
	<subtitle>이 문서의 편집 역사</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.31.7</generator>
	<entry>
		<id>http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;diff=8234&amp;oldid=prev</id>
		<title>2020년 11월 24일 (화) 01:34에 김용미님의 편집</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;diff=8234&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-11-24T01:34:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ko&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← 이전 판&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;2020년 11월 24일 (화) 01:34 판&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;1번째 줄:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1번째 줄:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==내용==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==내용==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;10) 종이 두드리는 법&amp;lt;/strong&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;10) 종이 두드리는 법&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[搥紙法]&lt;/ins&gt;&amp;lt;/strong&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;종이 100장마다 1석으로 삼아 두드린다. 이때 말린 종이 10장 단위마다 물을 뿌려 축축해진 종이 1&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;종이 100장마다 1석으로 삼아 두드린다. 이때 말린 종이 10장 단위마다 물을 뿌려 축축해진 종이 1&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;장을 그 위에 겹친다. 이와 같이 거듭 겹쳐서 올라가면 100장을 1타(垜, 더미)로 만들고, 평평하고 네모&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;장을 그 위에 겹친다. 이와 같이 거듭 겹쳐서 올라가면 100장을 1타(垜, 더미)로 만들고, 평평하고 네모&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>김용미</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;diff=7116&amp;oldid=prev</id>
		<title>2020년 10월 29일 (목) 05:43에 김용미님의 편집</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;diff=7116&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-10-29T05:43:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ko&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← 이전 판&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;2020년 10월 29일 (목) 05:43 판&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l15&quot; &gt;15번째 줄:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;15번째 줄:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;워지고서야 그친다. 이 방법은 오로지 종이를 두드&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;워지고서야 그친다. 이 방법은 오로지 종이를 두드&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;린 뒤 들추어내어 마른 종이와 축축한 종이를 바꾸&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;린 뒤 들추어내어 마른 종이와 축축한 종이를 바꾸&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;는 기술에 달려 있기 때문에, 손으로 균등하게 다루는 법에 힘써야 한다. 《거가필용》&amp;lt;ref&amp;gt;《居家必用》 〈戊集〉 “文房適用” ‘搥紙法’(《居家必用事類全集》, 203쪽).&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;는 기술에 달려 있기 때문에, 손으로 균등하게 다루는 법에 힘써야 한다. 《거가필용》&amp;lt;ref&amp;gt;《居家必用》 〈戊集〉 “文房適用” ‘搥紙法’(《居家必用事類全集》, 203쪽).&amp;lt;/ref&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;《임원경제지 이운지(林園經濟志 怡雲志)》 2, 풍석 서유구 지음, 추담 서우보 교정, 임원경제연구소 옮김 (풍석문화재단, 2019), 263~264쪽. &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;br/&lt;/ins&gt;&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;추백지(搥白紙)&amp;lt;ref&amp;gt;추백지(搥白紙)：황규화(黃葵花)의 즙을 바르고 두드려 만든, 매끄럽고 광택이 있는 종이.&amp;lt;/ref&amp;gt; 만드는 법：황규화(黃葵花)&amp;lt;ref&amp;gt;황규화(黃葵花)：금규(錦葵, 당아욱)과 식물. 여름에 꽃이 피는데, 연노랑색이며 접시꽃과 비슷한 모양이&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;추백지(搥白紙)&amp;lt;ref&amp;gt;추백지(搥白紙)：황규화(黃葵花)의 즙을 바르고 두드려 만든, 매끄럽고 광택이 있는 종이.&amp;lt;/ref&amp;gt; 만드는 법：황규화(黃葵花)&amp;lt;ref&amp;gt;황규화(黃葵花)：금규(錦葵, 당아욱)과 식물. 여름에 꽃이 피는데, 연노랑색이며 접시꽃과 비슷한 모양이&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;다. 난산이나 소변이 잘 통하지 않는 데 약으로 쓰인다.&amp;lt;/ref&amp;gt; 뿌리를 찧어 즙을 내고, 물 1큰사발마다 이 즙을 1~2술씩 넣고 고루 젓는다. 이 액체를 쓰면 종이가 달라붙지 않고 매끄럽다. 하지만 만약 뿌리즙을 많이&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;다. 난산이나 소변이 잘 통하지 않는 데 약으로 쓰인다.&amp;lt;/ref&amp;gt; 뿌리를 찧어 즙을 내고, 물 1큰사발마다 이 즙을 1~2술씩 넣고 고루 젓는다. 이 액체를 쓰면 종이가 달라붙지 않고 매끄럽다. 하지만 만약 뿌리즙을 많이&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l27&quot; &gt;27번째 줄:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;27번째 줄:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;모두 습기가 배어들어 있을 것이다. 이때 종이가 축축하면 햇볕에 말리고, 그렇지 않으면 돌 위에 평평하게 펼쳐 놓고 1,000여 번 망치로 두드린 다음 낱&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;모두 습기가 배어들어 있을 것이다. 이때 종이가 축축하면 햇볕에 말리고, 그렇지 않으면 돌 위에 평평하게 펼쳐 놓고 1,000여 번 망치로 두드린 다음 낱&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;장을 걷어내서 햇볕에 완전히 말린다. 그런 다음 다시 종이를 겹쳐서 하룻밤 눌러 놓고 또 1,000여 번&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;장을 걷어내서 햇볕에 완전히 말린다. 그런 다음 다시 종이를 겹쳐서 하룻밤 눌러 놓고 또 1,000여 번&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;두드려 광택이 나게 하되, 납전(蠟牋)&amp;lt;ref&amp;gt;납전(蠟牋)：벌집을 끓여 짜낸 기름을 바른 종이. 서예가들이 글씨를 쓸 때 많이 사용했다.&amp;lt;/ref&amp;gt;과 서로 비슷해져야 비로소 빼어난 종이가 된다. 《쾌설당만록》&amp;lt;ref&amp;gt;《遵生八牋》 卷15 〈燕閑淸賞牋〉 中 “論紙” ‘造槌白紙法’(《遵生八牋校注》, 577~578쪽).&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;《임원경제지 이운지(林園經濟志 怡雲志)》 2, 풍석 서유구 지음, 추담 서우보 교정, 임원경제연구소 옮김 (풍석문화재단, 2019), &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;263&lt;/del&gt;~265쪽. &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;두드려 광택이 나게 하되, 납전(蠟牋)&amp;lt;ref&amp;gt;납전(蠟牋)：벌집을 끓여 짜낸 기름을 바른 종이. 서예가들이 글씨를 쓸 때 많이 사용했다.&amp;lt;/ref&amp;gt;과 서로 비슷해져야 비로소 빼어난 종이가 된다. 《쾌설당만록》&amp;lt;ref&amp;gt;《遵生八牋》 卷15 〈燕閑淸賞牋〉 中 “論紙” ‘造槌白紙法’(《遵生八牋校注》, 577~578쪽).&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;《임원경제지 이운지(林園經濟志 怡雲志)》 2, 풍석 서유구 지음, 추담 서우보 교정, 임원경제연구소 옮김 (풍석문화재단, 2019), &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;264&lt;/ins&gt;~265쪽. &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==각주==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==각주==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[분류:한양도성타임머신]][[분류: object]][[분류:임원경제지]][[분류:이운지]][[분류:서재의 고상한 벗들(하)]][[분류:문방아제(하)]][[분류:종이]][[분류:종이 두드리는 법]][[분류:임원경제지 이운지]][[분류:쾌설당만록]][[분류:준생팔전교주]][[분류:김용미]][[분류:임원텍스트]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[분류:한양도성타임머신]][[분류: object]][[분류:임원경제지]][[분류:이운지]][[분류:서재의 고상한 벗들(하)]][[분류:문방아제(하)]][[분류:종이]][[분류:종이 두드리는 법]][[분류:임원경제지 이운지]][[분류:쾌설당만록&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]][[분류:거가필용사류전집&lt;/ins&gt;]][[분류:준생팔전교주]][[분류:김용미]][[분류:임원텍스트]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>김용미</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;diff=7113&amp;oldid=prev</id>
		<title>2020년 10월 29일 (목) 05:40에 김용미님의 편집</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;diff=7113&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-10-29T05:40:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ko&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← 이전 판&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;2020년 10월 29일 (목) 05:40 판&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l30&quot; &gt;30번째 줄:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;30번째 줄:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==각주==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==각주==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[분류:한양도성타임머신]][[분류: object]][[분류:임원경제지]][[분류:이운지]][[분류:서재의 고상한 벗들(하)]][[분류:종이]][[분류:종이 두드리는 법]][[분류:임원경제지 이운지]][[분류:김용미]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[분류:한양도성타임머신]][[분류: object]][[분류:임원경제지]][[분류:이운지]][[분류:서재의 고상한 벗들&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;(하)]][[분류:문방아제&lt;/ins&gt;(하)]][[분류:종이]][[분류:종이 두드리는 법]][[분류:임원경제지 이운지&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]][[분류:쾌설당만록]][[분류:준생팔전교주&lt;/ins&gt;]][[분류:김용미&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]][[분류:임원텍스트&lt;/ins&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>김용미</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;diff=7111&amp;oldid=prev</id>
		<title>2020년 10월 29일 (목) 05:39에 김용미님의 편집</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;diff=7111&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-10-29T05:39:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ko&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← 이전 판&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;2020년 10월 29일 (목) 05:39 판&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;1번째 줄:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1번째 줄:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==내용==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==내용==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;10) 종이 두드리는 법&amp;lt;/strong&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;종이 100장마다 1석으로 삼아 두드린다. 이때 말린 종이 10장 단위마다 물을 뿌려 축축해진 종이 1&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;종이 100장마다 1석으로 삼아 두드린다. 이때 말린 종이 10장 단위마다 물을 뿌려 축축해진 종이 1&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;장을 그 위에 겹친다. 이와 같이 거듭 겹쳐서 올라가면 100장을 1타(垜, 더미)로 만들고, 평평하고 네모&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;장을 그 위에 겹친다. 이와 같이 거듭 겹쳐서 올라가면 100장을 1타(垜, 더미)로 만들고, 평평하고 네모&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l26&quot; &gt;26번째 줄:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;27번째 줄:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;모두 습기가 배어들어 있을 것이다. 이때 종이가 축축하면 햇볕에 말리고, 그렇지 않으면 돌 위에 평평하게 펼쳐 놓고 1,000여 번 망치로 두드린 다음 낱&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;모두 습기가 배어들어 있을 것이다. 이때 종이가 축축하면 햇볕에 말리고, 그렇지 않으면 돌 위에 평평하게 펼쳐 놓고 1,000여 번 망치로 두드린 다음 낱&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;장을 걷어내서 햇볕에 완전히 말린다. 그런 다음 다시 종이를 겹쳐서 하룻밤 눌러 놓고 또 1,000여 번&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;장을 걷어내서 햇볕에 완전히 말린다. 그런 다음 다시 종이를 겹쳐서 하룻밤 눌러 놓고 또 1,000여 번&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;두드려 광택이 나게 하되, 납전(蠟牋)&amp;lt;ref&amp;gt;납전(蠟牋)：벌집을 끓여 짜낸 기름을 바른 종이. 서예가들이 글씨를 쓸 때 많이 사용했다.&amp;lt;/ref&amp;gt;과 서로 비슷해져야 비로소 빼어난 종이가 된다. 《쾌설당만록》&amp;lt;ref&amp;gt;《遵生八牋》 卷15 〈燕閑淸賞牋〉 中 “論紙” ‘造槌白紙法’(《遵生八牋校注》, 577~578쪽).&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;두드려 광택이 나게 하되, 납전(蠟牋)&amp;lt;ref&amp;gt;납전(蠟牋)：벌집을 끓여 짜낸 기름을 바른 종이. 서예가들이 글씨를 쓸 때 많이 사용했다.&amp;lt;/ref&amp;gt;과 서로 비슷해져야 비로소 빼어난 종이가 된다. 《쾌설당만록》&amp;lt;ref&amp;gt;《遵生八牋》 卷15 〈燕閑淸賞牋〉 中 “論紙” ‘造槌白紙法’(《遵生八牋校注》, 577~578쪽).&amp;lt;/ref&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;《임원경제지 이운지(林園經濟志 怡雲志)》 2, 풍석 서유구 지음, 추담 서우보 교정, 임원경제연구소 옮김 (풍석문화재단, 2019), 263~265쪽. &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;br/&lt;/ins&gt;&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==각주==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==각주==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[분류:한양도성타임머신]][[분류: object]][[분류:임원경제지]][[분류:이운지]][[분류:서재의 고상한 벗들(하)]][[분류:종이]][[분류:종이 두드리는 법]][[분류:임원경제지 이운지]][[분류:김용미]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[분류:한양도성타임머신]][[분류: object]][[분류:임원경제지]][[분류:이운지]][[분류:서재의 고상한 벗들(하)]][[분류:종이]][[분류:종이 두드리는 법]][[분류:임원경제지 이운지]][[분류:김용미]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>김용미</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;diff=4368&amp;oldid=prev</id>
		<title>2020년 9월 21일 (월) 08:18에 김용미님의 편집</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;diff=4368&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-09-21T08:18:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ko&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← 이전 판&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;2020년 9월 21일 (월) 08:18 판&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l9&quot; &gt;9번째 줄:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;9번째 줄:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;한 종이 50장과 함께 마른 종이를 서로 교차하여 겹&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;한 종이 50장과 함께 마른 종이를 서로 교차하여 겹&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;쳐놓고서 다시 종이를 200~300번 고루 두드린다.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;쳐놓고서 다시 종이를 200~300번 고루 두드린다.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;이 100장 중에서 위와 같이 다시 50장을 햇볕을 &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;쏘&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;이 100장 중에서 위와 같이 다시 50장을 햇볕을 &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;쏘이고 &lt;/ins&gt;마르면 또 마른 종이와 축축한 종이를 겹친다.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;이고 &lt;/del&gt;마르면 또 마른 종이와 축축한 종이를 겹친다.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;이와 같이 3~4번 하여 1장도 서로 달라붙지 않을 때까지 한다. 다시 5~7장씩을 한 차례 고루 두드려&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;이와 같이 3~4번 하여 1장도 서로 달라붙지 않을 때까지 한다. 다시 5~7장씩을 한 차례 고루 두드려&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;서 아래로 내리고 기름종이처럼 광택이 나고 매끄러&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;서 아래로 내리고 기름종이처럼 광택이 나고 매끄러&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;워지고서야 그친다. 이 방법은 오로지 종이를 두드&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;워지고서야 그친다. 이 방법은 오로지 종이를 두드&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;린 뒤 들추어내어 마른 종이와 축축한 종이를 바꾸&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;린 뒤 들추어내어 마른 종이와 축축한 종이를 바꾸&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;는 기술에 달려 있기 때문에, 손으로 균등하게 &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;다루&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;는 기술에 달려 있기 때문에, 손으로 균등하게 &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;다루는 &lt;/ins&gt;법에 힘써야 한다. 《거가필용》&amp;lt;ref&amp;gt;《居家必用》 〈戊集〉 “文房適用” ‘搥紙法’(《居家必用事類全集》, 203쪽).&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;는 &lt;/del&gt;법에 힘써야 한다. 《거가필용》&amp;lt;ref&amp;gt;《居家必用》 〈戊集〉 “文房適用” ‘搥紙法’(《居家必用事類全集》, 203쪽).&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;추백지(搥白紙)&amp;lt;ref&amp;gt;추백지(搥白紙)：황규화(黃葵花)의 즙을 바르고 두드려 만든, 매끄럽고 광택이 있는 종이.&amp;lt;/ref&amp;gt; 만드는 법：황규화(黃葵花)&amp;lt;ref&amp;gt;황규화(黃葵花)：금규(錦葵, 당아욱)과 식물. 여름에 꽃이 피는데, 연노랑색이며 접시꽃과 비슷한 모양이&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;추백지(搥白紙)&amp;lt;ref&amp;gt;추백지(搥白紙)：황규화(黃葵花)의 즙을 바르고 두드려 만든, 매끄럽고 광택이 있는 종이.&amp;lt;/ref&amp;gt; 만드는 법：황규화(黃葵花)&amp;lt;ref&amp;gt;황규화(黃葵花)：금규(錦葵, 당아욱)과 식물. 여름에 꽃이 피는데, 연노랑색이며 접시꽃과 비슷한 모양이&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;다. 난산이나 소변이 잘 통하지 않는 데 약으로 쓰인다.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;뿌&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;다. 난산이나 소변이 잘 통하지 않는 데 약으로 쓰인다.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;뿌리를 &lt;/ins&gt;찧어 즙을 내고, 물 1큰사발마다 이 즙을 1~&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;2술씩 &lt;/ins&gt;넣고 고루 젓는다. 이 액체를 쓰면 종이가 &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;달라붙지 &lt;/ins&gt;않고 매끄럽다. 하지만 만약 뿌리즙을 많이&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;리를 &lt;/del&gt;찧어 즙을 내고, 물 1큰사발마다 이 즙을 1~&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;2&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;술씩 &lt;/del&gt;넣고 고루 젓는다. 이 액체를 쓰면 종이가 &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;달&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;라붙지 &lt;/del&gt;않고 매끄럽다. 하지만 만약 뿌리즙을 많이&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;쓰면 도리어 달라붙어 좋지 않다.&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;쓰면 도리어 달라붙어 좋지 않다.&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;종이 10폭(장)을 겹쳐놓고는 맨 위의 1폭 종이에&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;종이 10폭(장)을 겹쳐놓고는 맨 위의 1폭 종이에&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l27&quot; &gt;27번째 줄:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;22번째 줄:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;종이 10폭을 더한다. 이런 식으로 겹친 종이가 100&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;종이 10폭을 더한다. 이런 식으로 겹친 종이가 100&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;폭이 되어도 지장이 없다. 종이가 두꺼우면 7~8장&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;폭이 되어도 지장이 없다. 종이가 두꺼우면 7~8장&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;마다 서로 간격을 두고, 얇으면 10장보다 많이 &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;겹쳐&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;마다 서로 간격을 두고, 얇으면 10장보다 많이 &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;겹쳐도 &lt;/ins&gt;무방하다.&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;도 &lt;/del&gt;무방하다.&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;그 위에 두꺼운 널빤지나 돌로 종이를 눌러둔 &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;다음 &lt;/ins&gt;하룻밤 지나 겹쳐둔 종이를 하나하나 들어내면&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;그 위에 두꺼운 널빤지나 돌로 종이를 눌러둔 &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;다&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;모두 습기가 배어들어 있을 것이다. 이때 종이가 &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;축축하면 &lt;/ins&gt;햇볕에 말리고, 그렇지 않으면 돌 위에 평평하게 펼쳐 놓고 1,000여 번 망치로 두드린 다음 낱&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;음 &lt;/del&gt;하룻밤 지나 겹쳐둔 종이를 하나하나 들어내면&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;장을 걷어내서 햇볕에 완전히 말린다. 그런 다음 &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;다시 &lt;/ins&gt;종이를 겹쳐서 하룻밤 눌러 놓고 또 1,000여 번&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;모두 습기가 배어들어 있을 것이다. 이때 종이가 &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;축&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;두드려 광택이 나게 하되, 납전(蠟牋)&amp;lt;ref&amp;gt;납전(蠟牋)：벌집을 끓여 짜낸 기름을 바른 종이. 서예가들이 글씨를 쓸 때 많이 사용했다.&amp;lt;/ref&amp;gt;과 서로 &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;비슷해져야 &lt;/ins&gt;비로소 빼어난 종이가 된다. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;《쾌설당만록》&lt;/ins&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;《遵生八牋》 卷15 〈燕閑淸賞牋〉 中 “論紙” ‘造槌白紙法’(《遵生八牋校注》, 577~578쪽).&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;축하면 &lt;/del&gt;햇볕에 말리고, 그렇지 않으면 돌 위에 평평하게 펼쳐 놓고 1,000여 번 망치로 두드린 다음 낱&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;장을 걷어내서 햇볕에 완전히 말린다. 그런 다음 &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;다&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;시 &lt;/del&gt;종이를 겹쳐서 하룻밤 눌러 놓고 또 1,000여 번&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;두드려 광택이 나게 하되, 납전(蠟牋)&amp;lt;ref&amp;gt;납전(蠟牋)：벌집을 끓여 짜낸 기름을 바른 종이. 서예가들이 글씨를 쓸 때 많이 사용했다.&amp;lt;/ref&amp;gt;과 서로 &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;비&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;슷해져야 &lt;/del&gt;비로소 빼어난 종이가 된다. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;《쾌설당만&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;록》&lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;《遵生八牋》 卷15 〈燕閑淸賞牋〉 中 “論紙” ‘造槌白紙法’(《遵生八牋校注》, 577~578쪽).&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==각주==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==각주==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[분류:한양도성타임머신]][[분류: object]][[분류:임원경제지]][[분류:이운지]][[분류:서재의 고상한 벗들(하)]][[분류:종이]][[분류:종이 두드리는 법]][[분류:임원경제지 이운지]][[분류:김용미]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[분류:한양도성타임머신]][[분류: object]][[분류:임원경제지]][[분류:이운지]][[분류:서재의 고상한 벗들(하)]][[분류:종이]][[분류:종이 두드리는 법]][[분류:임원경제지 이운지]][[분류:김용미]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>김용미</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;diff=4367&amp;oldid=prev</id>
		<title>2020년 9월 21일 (월) 08:14에 김용미님의 편집</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;diff=4367&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-09-21T08:14:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ko&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← 이전 판&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;2020년 9월 21일 (월) 08:14 판&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;1번째 줄:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1번째 줄:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==내용==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==내용==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;종이 100장마다 1석으로 삼아 두드린다. 이때 &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;말&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;종이 100장마다 1석으로 삼아 두드린다. 이때 &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;말린 &lt;/ins&gt;종이 10장 단위마다 물을 뿌려 축축해진 종이 1&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;린 &lt;/del&gt;종이 10장 단위마다 물을 뿌려 축축해진 종이 1&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;장을 그 위에 겹친다. 이와 같이 거듭 겹쳐서 &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;올라가면 &lt;/ins&gt;100장을 1타(垜, 더미)로 만들고, 평평하고 네모&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;장을 그 위에 겹친다. 이와 같이 거듭 겹쳐서 &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;올라&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;난 탁자 위에 놓는다. 다시 평평한 널빤지를 종이 &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;더미 &lt;/ins&gt;위에 두어 누르고 다시 큰 돌로 널빤지를 눌러놓&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;가면 &lt;/del&gt;100장을 1타(垜, 더미)로 만들고, 평평하고 네모&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;는다. 24시간이 지나면 위아래의 습도가 모두 &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;균일해질 &lt;/ins&gt;것이다. 이어서 이 종이를 다듬잇돌 위에 올리&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;난 탁자 위에 놓는다. 다시 평평한 널빤지를 종이 &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;더&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;고 200~300번 고루 두드리면 종이가 모두 &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;튼실해진다&lt;/ins&gt;.&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;미 &lt;/del&gt;위에 두어 누르고 다시 큰 돌로 널빤지를 눌러놓&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;는다. 24시간이 지나면 위아래의 습도가 모두 &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;균일&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;해질 &lt;/del&gt;것이다. 이어서 이 종이를 다듬잇돌 위에 올리&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;고 200~300번 고루 두드리면 종이가 모두 &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;튼실해&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;진다&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;종이 100장을 두드린 다음에는 그 가운데에서&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;종이 100장을 두드린 다음에는 그 가운데에서&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;종이 50장을 햇볕을 쏘여 말린다. 그리고 바로 축축&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;종이 50장을 햇볕을 쏘여 말린다. 그리고 바로 축축&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l45&quot; &gt;45번째 줄:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;40번째 줄:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==각주==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==각주==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[분류:한양도성타임머신]][[분류: object]][[분류:&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;object-물품&lt;/del&gt;]][[분류:서재의 고상한 벗들(하)]][[분류:종이]][[분류:종이 두드리는 법]][[분류:임원경제지&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;-&lt;/del&gt;이운지]][[분류:김용미]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[분류:한양도성타임머신]][[분류: object]][[분류:&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;임원경제지]][[분류:이운지&lt;/ins&gt;]][[분류:서재의 고상한 벗들(하)]][[분류:종이]][[분류:종이 두드리는 법]][[분류:임원경제지 이운지]][[분류:김용미]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>김용미</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;diff=4226&amp;oldid=prev</id>
		<title>2020년 9월 18일 (금) 08:40에 김용미님의 편집</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;diff=4226&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-09-18T08:40:48Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ko&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← 이전 판&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;2020년 9월 18일 (금) 08:40 판&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l45&quot; &gt;45번째 줄:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;45번째 줄:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==각주==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==각주==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[분류:한양도성타임머신]][[분류: object]][[분류:object-물품]][[분류:서재의 고상한 벗들(하)]][[분류:종이]][[분류:&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;여러 색종이 만드는 법]][[분류:접시꽃색종이 만드는 &lt;/del&gt;법]][[분류:임원경제지-이운지]][[분류:김용미]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[분류:한양도성타임머신]][[분류: object]][[분류:object-물품]][[분류:서재의 고상한 벗들(하)]][[분류:종이]][[분류:&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;종이 두드리는 &lt;/ins&gt;법]][[분류:임원경제지-이운지]][[분류:김용미]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>김용미</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;diff=4224&amp;oldid=prev</id>
		<title>김용미: 새 문서: ==내용== 종이 100장마다 1석으로 삼아 두드린다. 이때 말 린 종이 10장 단위마다 물을 뿌려 축축해진 종이 1 장을 그 위에 겹친다. 이와 같이...</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%9D%B4%EC%9A%B4%EC%A7%80:%EC%84%9C%EC%9E%AC%EC%9D%98_%EA%B3%A0%EC%83%81%ED%95%9C_%EB%B2%97%EB%93%A4(%ED%95%98):%EC%A2%85%EC%9D%B4:%EC%A2%85%EC%9D%B4_%EB%91%90%EB%93%9C%EB%A6%AC%EB%8A%94_%EB%B2%95&amp;diff=4224&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-09-18T08:38:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;새 문서: ==내용== 종이 100장마다 1석으로 삼아 두드린다. 이때 말 린 종이 10장 단위마다 물을 뿌려 축축해진 종이 1 장을 그 위에 겹친다. 이와 같이...&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;새 문서&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;==내용==&lt;br /&gt;
종이 100장마다 1석으로 삼아 두드린다. 이때 말&lt;br /&gt;
린 종이 10장 단위마다 물을 뿌려 축축해진 종이 1&lt;br /&gt;
장을 그 위에 겹친다. 이와 같이 거듭 겹쳐서 올라&lt;br /&gt;
가면 100장을 1타(垜, 더미)로 만들고, 평평하고 네모&lt;br /&gt;
난 탁자 위에 놓는다. 다시 평평한 널빤지를 종이 더&lt;br /&gt;
미 위에 두어 누르고 다시 큰 돌로 널빤지를 눌러놓&lt;br /&gt;
는다. 24시간이 지나면 위아래의 습도가 모두 균일&lt;br /&gt;
해질 것이다. 이어서 이 종이를 다듬잇돌 위에 올리&lt;br /&gt;
고 200~300번 고루 두드리면 종이가 모두 튼실해&lt;br /&gt;
진다.&lt;br /&gt;
종이 100장을 두드린 다음에는 그 가운데에서&lt;br /&gt;
종이 50장을 햇볕을 쏘여 말린다. 그리고 바로 축축&lt;br /&gt;
한 종이 50장과 함께 마른 종이를 서로 교차하여 겹&lt;br /&gt;
쳐놓고서 다시 종이를 200~300번 고루 두드린다.&lt;br /&gt;
이 100장 중에서 위와 같이 다시 50장을 햇볕을 쏘&lt;br /&gt;
이고 마르면 또 마른 종이와 축축한 종이를 겹친다.&lt;br /&gt;
이와 같이 3~4번 하여 1장도 서로 달라붙지 않을 때까지 한다. 다시 5~7장씩을 한 차례 고루 두드려&lt;br /&gt;
서 아래로 내리고 기름종이처럼 광택이 나고 매끄러&lt;br /&gt;
워지고서야 그친다. 이 방법은 오로지 종이를 두드&lt;br /&gt;
린 뒤 들추어내어 마른 종이와 축축한 종이를 바꾸&lt;br /&gt;
는 기술에 달려 있기 때문에, 손으로 균등하게 다루&lt;br /&gt;
는 법에 힘써야 한다. 《거가필용》&amp;lt;ref&amp;gt;《居家必用》 〈戊集〉 “文房適用” ‘搥紙法’(《居家必用事類全集》, 203쪽).&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
추백지(搥白紙)&amp;lt;ref&amp;gt;추백지(搥白紙)：황규화(黃葵花)의 즙을 바르고 두드려 만든, 매끄럽고 광택이 있는 종이.&amp;lt;/ref&amp;gt; 만드는 법：황규화(黃葵花)&amp;lt;ref&amp;gt;황규화(黃葵花)：금규(錦葵, 당아욱)과 식물. 여름에 꽃이 피는데, 연노랑색이며 접시꽃과 비슷한 모양이&lt;br /&gt;
다. 난산이나 소변이 잘 통하지 않는 데 약으로 쓰인다.&amp;lt;/ref&amp;gt; 뿌&lt;br /&gt;
리를 찧어 즙을 내고, 물 1큰사발마다 이 즙을 1~2&lt;br /&gt;
술씩 넣고 고루 젓는다. 이 액체를 쓰면 종이가 달&lt;br /&gt;
라붙지 않고 매끄럽다. 하지만 만약 뿌리즙을 많이&lt;br /&gt;
쓰면 도리어 달라붙어 좋지 않다.&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
종이 10폭(장)을 겹쳐놓고는 맨 위의 1폭 종이에&lt;br /&gt;
축축하게 황규화 즙을 바른 다음 그 위에 다시 마른&lt;br /&gt;
종이 10폭을 더한다. 이런 식으로 겹친 종이가 100&lt;br /&gt;
폭이 되어도 지장이 없다. 종이가 두꺼우면 7~8장&lt;br /&gt;
마다 서로 간격을 두고, 얇으면 10장보다 많이 겹쳐&lt;br /&gt;
도 무방하다.&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
그 위에 두꺼운 널빤지나 돌로 종이를 눌러둔 다&lt;br /&gt;
음 하룻밤 지나 겹쳐둔 종이를 하나하나 들어내면&lt;br /&gt;
모두 습기가 배어들어 있을 것이다. 이때 종이가 축&lt;br /&gt;
축하면 햇볕에 말리고, 그렇지 않으면 돌 위에 평평하게 펼쳐 놓고 1,000여 번 망치로 두드린 다음 낱&lt;br /&gt;
장을 걷어내서 햇볕에 완전히 말린다. 그런 다음 다&lt;br /&gt;
시 종이를 겹쳐서 하룻밤 눌러 놓고 또 1,000여 번&lt;br /&gt;
두드려 광택이 나게 하되, 납전(蠟牋)&amp;lt;ref&amp;gt;납전(蠟牋)：벌집을 끓여 짜낸 기름을 바른 종이. 서예가들이 글씨를 쓸 때 많이 사용했다.&amp;lt;/ref&amp;gt;과 서로 비&lt;br /&gt;
슷해져야 비로소 빼어난 종이가 된다. 《쾌설당만&lt;br /&gt;
록》&amp;lt;ref&amp;gt;《遵生八牋》 卷15 〈燕閑淸賞牋〉 中 “論紙” ‘造槌白紙法’(《遵生八牋校注》, 577~578쪽).&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==각주==&lt;br /&gt;
[[분류:한양도성타임머신]][[분류: object]][[분류:object-물품]][[분류:서재의 고상한 벗들(하)]][[분류:종이]][[분류:여러 색종이 만드는 법]][[분류:접시꽃색종이 만드는 법]][[분류:임원경제지-이운지]][[분류:김용미]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>김용미</name></author>
		
	</entry>
</feed>