<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ko">
	<id>http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%EC%84%AC%EC%9A%A9%EC%A7%80%3A%EA%B3%B5%EC%97%85_%EC%B4%9D%EC%A0%95%EB%A6%AC%3A%EB%AA%A9%EC%9E%AC_%EA%B0%80%EA%B3%B5%3A%EC%88%AB%EB%8F%8C</id>
	<title>섬용지:공업 총정리:목재 가공:숫돌 - 편집 역사</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%EC%84%AC%EC%9A%A9%EC%A7%80%3A%EA%B3%B5%EC%97%85_%EC%B4%9D%EC%A0%95%EB%A6%AC%3A%EB%AA%A9%EC%9E%AC_%EA%B0%80%EA%B3%B5%3A%EC%88%AB%EB%8F%8C"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%84%AC%EC%9A%A9%EC%A7%80:%EA%B3%B5%EC%97%85_%EC%B4%9D%EC%A0%95%EB%A6%AC:%EB%AA%A9%EC%9E%AC_%EA%B0%80%EA%B3%B5:%EC%88%AB%EB%8F%8C&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-21T18:43:13Z</updated>
	<subtitle>이 문서의 편집 역사</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.31.7</generator>
	<entry>
		<id>http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%84%AC%EC%9A%A9%EC%A7%80:%EA%B3%B5%EC%97%85_%EC%B4%9D%EC%A0%95%EB%A6%AC:%EB%AA%A9%EC%9E%AC_%EA%B0%80%EA%B3%B5:%EC%88%AB%EB%8F%8C&amp;diff=8139&amp;oldid=prev</id>
		<title>2020년 11월 5일 (목) 13:48에 김광명님의 편집</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%84%AC%EC%9A%A9%EC%A7%80:%EA%B3%B5%EC%97%85_%EC%B4%9D%EC%A0%95%EB%A6%AC:%EB%AA%A9%EC%9E%AC_%EA%B0%80%EA%B3%B5:%EC%88%AB%EB%8F%8C&amp;diff=8139&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-11-05T13:48:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ko&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← 이전 판&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;2020년 11월 5일 (목) 13:48 판&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot; &gt;2번째 줄:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;2번째 줄:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''8) 숫돌&amp;lt;ref&amp;gt;숫돌：숫돌의 모습은 다음과 같다.&amp;lt;/br&amp;gt;[[파일:숫돌(국립민속박물관).png|200픽셀]]&amp;lt;/ref&amp;gt;'''&amp;lt;/br&amp;gt;&amp;lt;/br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''8) 숫돌&amp;lt;ref&amp;gt;숫돌：숫돌의 모습은 다음과 같다.&amp;lt;/br&amp;gt;[[파일:숫돌(국립민속박물관).png|200픽셀]]&amp;lt;/ref&amp;gt;'''&amp;lt;/br&amp;gt;&amp;lt;/br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;숫돌은 칼날을 가는 돌이다. 채옹(蔡邕)&amp;lt;ref&amp;gt;채옹(蔡邕)：132~192. 중국 후한(後漢)의 학자이자 문인, 서예가.&amp;lt;/ref&amp;gt;의 명(銘)에, “나무는 먹줄로 재어야 곧아지고 쇠는 담금질해야 강철이 되듯, 반드시 숫돌에 갈아야 날이 예리해지지.”&amp;lt;ref&amp;gt;나무는……없다：《農政全書》 卷22 &amp;lt;農器圖譜&amp;gt; “礪”(《農政全書校注》, 554쪽).&amp;lt;/ref&amp;gt;라 했다. 일체의 칼류의 도구들은 숫돌이 아니면 날을 세울 수가 없다. 중국에서는 남창(南昌)&amp;lt;ref&amp;gt;남창(南昌)：지금의 중국 양자강(揚子江) 중남부의 강서성(江西省) 일대에 위치한 현(縣).&amp;lt;/ref&amp;gt;에서 난 숫돌이 좋고, 우리나라에서는 연일(延日)&amp;lt;ref&amp;gt;연일(延日)：지금의 경북 포항시 영일군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt;에서 난 숫돌이 가장 좋다. 단단한 숫돌, 중간 숫돌, 고운 숫돌 등의 여러 제품이 있고, 양주(楊州),&amp;lt;ref&amp;gt;양주(楊州)：지금의 경기도 양주시 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 보성(寶城),&amp;lt;ref&amp;gt;보성(寶城)：지금의 전라남도 보성군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 고산(高山),&amp;lt;ref&amp;gt;고산(高山)：지금의 전라북도 완주군과 충청남도 논산시 남부 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 나주(羅州),&amp;lt;ref&amp;gt;나주(羅州)：지금의 전라남도 나주시 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 황주(黃州),&amp;lt;ref&amp;gt;황주(黃州)：지금의 황해도 황주군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 평산(平山),&amp;lt;ref&amp;gt;평산(平山)：지금의 황해도 평산군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 고원(高原),&amp;lt;ref&amp;gt;고원(高原)：지금의 함경남도 고원군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 갑산(甲山)&amp;lt;ref&amp;gt;갑산(甲山)：지금의 북한 함경북도 갑산군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 등 여러 곳에서 모두 숫돌이 난다.《금화경독기》&amp;lt;ref&amp;gt;출전 확인 안 됨.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/br&amp;gt;&amp;lt;/br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;숫돌은 칼날을 가는 돌이다. 채옹(蔡邕)&amp;lt;ref&amp;gt;채옹(蔡邕)：132~192. 중국 후한(後漢)의 학자이자 문인, 서예가.&amp;lt;/ref&amp;gt;의 명(銘)에, “나무는 먹줄로 재어야 곧아지고 쇠는 담금질해야 강철이 되듯, 반드시 숫돌에 갈아야 날이 예리해지지.”&amp;lt;ref&amp;gt;나무는……없다：《農政全書》 卷22 &amp;lt;農器圖譜&amp;gt; “礪”(《農政全書校注》, 554쪽).&amp;lt;/ref&amp;gt;라 했다. 일체의 칼류의 도구들은 숫돌이 아니면 날을 세울 수가 없다. 중국에서는 남창(南昌)&amp;lt;ref&amp;gt;남창(南昌)：지금의 중국 양자강(揚子江) 중남부의 강서성(江西省) 일대에 위치한 현(縣).&amp;lt;/ref&amp;gt;에서 난 숫돌이 좋고, 우리나라에서는 연일(延日)&amp;lt;ref&amp;gt;연일(延日)：지금의 경북 포항시 영일군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt;에서 난 숫돌이 가장 좋다. 단단한 숫돌, 중간 숫돌, 고운 숫돌 등의 여러 제품이 있고, 양주(楊州),&amp;lt;ref&amp;gt;양주(楊州)：지금의 경기도 양주시 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 보성(寶城),&amp;lt;ref&amp;gt;보성(寶城)：지금의 전라남도 보성군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 고산(高山),&amp;lt;ref&amp;gt;고산(高山)：지금의 전라북도 완주군과 충청남도 논산시 남부 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 나주(羅州),&amp;lt;ref&amp;gt;나주(羅州)：지금의 전라남도 나주시 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 황주(黃州),&amp;lt;ref&amp;gt;황주(黃州)：지금의 황해도 황주군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 평산(平山),&amp;lt;ref&amp;gt;평산(平山)：지금의 황해도 평산군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 고원(高原),&amp;lt;ref&amp;gt;고원(高原)：지금의 함경남도 고원군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 갑산(甲山)&amp;lt;ref&amp;gt;갑산(甲山)：지금의 북한 함경북도 갑산군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 등 여러 곳에서 모두 숫돌이 난다.《금화경독기》&amp;lt;ref&amp;gt;출전 확인 안 됨&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;《임원경제지 섬용지(林園經濟志 贍用志)》3, 풍석 서유구 지음, 추담 서우보 교정, 임원경제연구소 옮김 (풍석문화재단, 2017), 206~207쪽&lt;/ins&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/br&amp;gt;&amp;lt;/br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==각주==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==각주==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[분류:한양도성타임머신]][[분류:Object]][[분류:공업도구]][[분류:목재가공]][[분류:임원경제지]][[분류:섬용지]][[분류:임원경제지 섬용지]][[분류:공제총찬]][[분류:숫돌]][[분류:금화경독기]][[분류:농정전서]][[분류:김광명]][[분류:임원텍스트]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[분류:한양도성타임머신]][[분류:Object]][[분류:공업도구]][[분류:목재가공]][[분류:임원경제지]][[분류:섬용지]][[분류:임원경제지 섬용지]][[분류:공제총찬]][[분류:숫돌]][[분류:금화경독기]][[분류:농정전서]][[분류:김광명]][[분류:임원텍스트]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>김광명</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%84%AC%EC%9A%A9%EC%A7%80:%EA%B3%B5%EC%97%85_%EC%B4%9D%EC%A0%95%EB%A6%AC:%EB%AA%A9%EC%9E%AC_%EA%B0%80%EA%B3%B5:%EC%88%AB%EB%8F%8C&amp;diff=8105&amp;oldid=prev</id>
		<title>김광명: 새 문서: ==내용==  '''8) 숫돌&lt;ref&gt;숫돌：숫돌의 모습은 다음과 같다.&lt;/br&gt;200픽셀&lt;/ref&gt;'''&lt;/br&gt;&lt;/br&gt; 숫돌은 칼날을 가는...</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://dh.aks.ac.kr/~pungseok/wiki/index.php?title=%EC%84%AC%EC%9A%A9%EC%A7%80:%EA%B3%B5%EC%97%85_%EC%B4%9D%EC%A0%95%EB%A6%AC:%EB%AA%A9%EC%9E%AC_%EA%B0%80%EA%B3%B5:%EC%88%AB%EB%8F%8C&amp;diff=8105&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-11-05T13:18:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;새 문서: ==내용==  &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;8) 숫돌&amp;lt;ref&amp;gt;숫돌：숫돌의 모습은 다음과 같다.&amp;lt;/br&amp;gt;&lt;a href=&quot;/~pungseok/wiki/index.php/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:%EC%88%AB%EB%8F%8C(%EA%B5%AD%EB%A6%BD%EB%AF%BC%EC%86%8D%EB%B0%95%EB%AC%BC%EA%B4%80).png&quot; title=&quot;파일:숫돌(국립민속박물관).png&quot;&gt;200픽셀&lt;/a&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/br&amp;gt;&amp;lt;/br&amp;gt; 숫돌은 칼날을 가는...&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;새 문서&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;==내용==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''8) 숫돌&amp;lt;ref&amp;gt;숫돌：숫돌의 모습은 다음과 같다.&amp;lt;/br&amp;gt;[[파일:숫돌(국립민속박물관).png|200픽셀]]&amp;lt;/ref&amp;gt;'''&amp;lt;/br&amp;gt;&amp;lt;/br&amp;gt;&lt;br /&gt;
숫돌은 칼날을 가는 돌이다. 채옹(蔡邕)&amp;lt;ref&amp;gt;채옹(蔡邕)：132~192. 중국 후한(後漢)의 학자이자 문인, 서예가.&amp;lt;/ref&amp;gt;의 명(銘)에, “나무는 먹줄로 재어야 곧아지고 쇠는 담금질해야 강철이 되듯, 반드시 숫돌에 갈아야 날이 예리해지지.”&amp;lt;ref&amp;gt;나무는……없다：《農政全書》 卷22 &amp;lt;農器圖譜&amp;gt; “礪”(《農政全書校注》, 554쪽).&amp;lt;/ref&amp;gt;라 했다. 일체의 칼류의 도구들은 숫돌이 아니면 날을 세울 수가 없다. 중국에서는 남창(南昌)&amp;lt;ref&amp;gt;남창(南昌)：지금의 중국 양자강(揚子江) 중남부의 강서성(江西省) 일대에 위치한 현(縣).&amp;lt;/ref&amp;gt;에서 난 숫돌이 좋고, 우리나라에서는 연일(延日)&amp;lt;ref&amp;gt;연일(延日)：지금의 경북 포항시 영일군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt;에서 난 숫돌이 가장 좋다. 단단한 숫돌, 중간 숫돌, 고운 숫돌 등의 여러 제품이 있고, 양주(楊州),&amp;lt;ref&amp;gt;양주(楊州)：지금의 경기도 양주시 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 보성(寶城),&amp;lt;ref&amp;gt;보성(寶城)：지금의 전라남도 보성군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 고산(高山),&amp;lt;ref&amp;gt;고산(高山)：지금의 전라북도 완주군과 충청남도 논산시 남부 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 나주(羅州),&amp;lt;ref&amp;gt;나주(羅州)：지금의 전라남도 나주시 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 황주(黃州),&amp;lt;ref&amp;gt;황주(黃州)：지금의 황해도 황주군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 평산(平山),&amp;lt;ref&amp;gt;평산(平山)：지금의 황해도 평산군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 고원(高原),&amp;lt;ref&amp;gt;고원(高原)：지금의 함경남도 고원군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 갑산(甲山)&amp;lt;ref&amp;gt;갑산(甲山)：지금의 북한 함경북도 갑산군 일대.&amp;lt;/ref&amp;gt; 등 여러 곳에서 모두 숫돌이 난다.《금화경독기》&amp;lt;ref&amp;gt;출전 확인 안 됨.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/br&amp;gt;&amp;lt;/br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==각주==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[분류:한양도성타임머신]][[분류:Object]][[분류:공업도구]][[분류:목재가공]][[분류:임원경제지]][[분류:섬용지]][[분류:임원경제지 섬용지]][[분류:공제총찬]][[분류:숫돌]][[분류:금화경독기]][[분류:농정전서]][[분류:김광명]][[분류:임원텍스트]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>김광명</name></author>
		
	</entry>
</feed>